دوشنبه، 27 فروردين 1397

فقدان شفافيت و مسئوليت پذيري

مناظره هاي انتخاباتي، گفتگوهاي خبري، مصاحبه هاي صميمي يا هر عنوان ديگري در طي سال هاي بسيار، همواره در فضائي مونولوگ و يك طرفه بوده است. سئولات مهندسي شده ، كلي و فاقد برانگيزانندگي كه نه تنها مخاطب را قانع و اميدوار نمي كند بلكه افسوس زمان هدر رفته را دارد ، كلي گويي هايست از جنس " تافتن " نه از جنس " ساختن "در ساختن نيازمند برنامه و برأي اجراي شدن و حصول موفقيت به درك درستي از جزئيات و شناخت كامل و متعهدانه و البته صداقت وابسته هستيم .

اصولا اين گونه برنامه ها مبتني بر مجموعه اي از كلي گويي ها و تشديد ابهامات بوده و خروجي و بازخورد مشخصي ندارد و به دور از يك سياست منسجم، هماهنگ و واحد براي پاسخگويي به دغدغه ها و نگراني ها مي باشد.

صحبت از " شفافيت " مي شود ولي شفاف " صحبت " نمي شود. مي گويند پول سپرده گذاران موسسات مالي و اعتباري از جيب مردم پرداخت مي شود ! ولي نمي گويند اين موسسات چرا و چگونه شكل گرفته اند، نظارت شده اند و نقش تصميمات و سياست هاي دستوري و دولتي در قبال اين موسسات چه بوده است؟ مي گويند مردم ارز نخرند و به نظر كارشناسان توجه كنن؟ ولي نمي گويند علت اين نوسانات چيست و چرا نمي توانيم يك سياست ارزي واحد، مشخص و تعريف شده داشته باشيم؟

از مبارزه با فساد و قاچاق مي گويند! ولي بيان نمي كنند چرا اقدام به اصلاحات در ساختار اداري و بروكراتيك جهت حذف موانع و در راستاي كاهش آن انجام نشده و يا اگر اقدامي صورت پذيرفته بسيار كند بوده است؟ مي گويند براي حمايت از كالاي داخلي فرهنگ سازي شود! ولي نمي گويند چرا اقدامات و بستر هاي مناسب و لازم در جهت بهبود فضاي كسب و كار و افتتاح شاخص هاي مربوط با آن صورت نگرفته است و البته بسيار چراهاي ديگر.

وقتي جزئيات در متن تعهدات و مسئوليت ها قرار نگرفته باشد، كلي گويي ميكنيم .كلي گويي گونه اي از عدم پاسخگوي ست و مسئوليت ايجاد نمي كند . اعتبار كليات و صحت و سقم آن برگرفته از جزئيات تعريف شده و دقيقي ست كه نقطه ي عزيمت هدف را مشخص نموده و انحرافات را اندازه گيري مي نمايد.

از پيامدهاي كلي گويي، سرخورده گي و از خود بيگانگي در جامعه است و ذينفعان را بي اعتماد و سرمايه اجتماعي را تقليل مي دهد. " شفاف بودن " زمينه ساز شفافيت و " مسئول و يا پاسخگو بودن " زمينه ساز مسئوليت پذيري هستند. فقدان شفافيت تابعي است از خلاء نبود قدرت براي تامين منافع عمومي و توزيع آن در تامين منافع افراد و گروه هاي خاص. هر چه رقابت و توزيع قدرت سياسي در جامعه محدودو يا تحديد شود، زمينه هاي شفافيت و پاسخگويي كمرنگ خواهد شد.

مصلحت انديشي و مصامحه در بيان مشكلات و نسبت دادن علل تنش ها و نگراني ها به نيروهاي ماورائي، دست هاي نامرئي و ... نه تنها منجر به دور شدن از فهم حقيقت ميشود بلكه در آينده، با عميق شدن مشكلات، گفتمان بي مسئوليتي تقويت شده و شريان هاي منتهي به اتحاد ، همبستگي را قطع مي نمايد.

بازگشت